Warning: Parameter 2 to qtranxf_postsFilter() expected to be a reference, value given in /home/inkoopin/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 287
Value based health care in een Rijnlands jasje -

Value based health care in een Rijnlands jasje

Deze Column verscheen eerder in vakblad DEAL! van november 2019

Al enige jaren is de zorg – in Nederland meer dan in veel andere landen – in de ban van Value Based Health Care (VBHC). VBHC is gebaseerd op het gedachtengoed van Harvard professor Michael Porter. Belangrijk uitgangspunt is onder meer dat waarde in de zorg wordt gedefinieerd als gerealiseerde uitkomsten voor de patiënt per euro die is uitgegeven om die uitkomsten te realiseren. De vergoeding die zorgaanbieders ontvangen is dan mede afhankelijk van de zorguitkomsten die ze realiseren.

Zorguitkomsten krijgen een steeds prominentere plek in de zorginkoop. Alhoewel Porter tot nu toe eigenlijk alleen nog maar “betalen voor uitkomsten” heeft benoemd als onderdeel van waardegericht inkopen, maak ik zelf het liefst onderscheid tussen waardegericht selecteren van aanbieders, waardegericht contracteren en betalen, en waardegericht relatiemanagement.

Ik ben groot voorstander van de patiëntgerichte definitie van uitkomsten, de focus op continu verbeteren van uitkomsten en veel van de andere elementen van VBHC. Toch zijn er enkele elementen van VBHC die in mijn ogen te “Amerikaans” zijn. Ten eerste de alles doordringende focus op concurrentie.  Maar daarnaast ook de sterke, bijna exclusieve, focus op financiële prikkels om het “juiste” gedrag uit te lokken bij zorgaanbieders.

Beide elementen hangen volgens mij samen met een sterk economische en Angelsaksische benadering van vraagstukken rondom zorg en inkoop. De aannames lijken te zijn dat alleen concurrentie actoren aanzet tot verbetering; dat mensen alleen maar harder lopen wanneer er geldelijk gewin in het vooruitzicht ligt.

Deze aannames zijn volgens mij erg beperkt en misschien zelfs gevaarlijk. Helemaal wanneer dit aannames zijn over mensen die in de zorg werken. Noem me naïef, maar ik denk dat heel veel mensen die in de zorg werken intrinsiek gemotiveerd zijn om de zorg die ze verlenen voortdurend te verbeteren.

Eerder onderzoek heeft laten zien dat het geldelijk belonen van gedrag dat al ontstaat vanuit een intrinsieke motivatie ertoe kan leiden dat de extrinsieke motivatie van de geldelijke beloning, de intrinsieke motivatie verdringt. Mocht om wat voor reden dan ook de geldelijke beloning weer verdwijnen, of de prikkel daarvan afnemen, dan komt de intrinsieke motivatie niet meer terug.

De focus op concurrentie heeft het gevaar in zich dat het samenwerken tussen zorgaanbieders, en tussen zorgaanbieders en zorginkopers in de weg staat. Terwijl we weten dat bepaalde vormen van samenwerking juist kunnen resulteren in betere uitkomsten voor zowel de inkoper als de leverancier. Wat mij betreft kiezen we daarom voor “Value-Based Collaboration” in plaats van “Value-Based Competition”.

Value Based Health Care in een Rijnlands jasje leent wat mij betreft veel van de kernaspecten van Porter’s VBHC, maar voegt daar twee zaken aan toe: Prikkels (financieel én niet-financieel) die de intrinsieke motivatie tot continu verbeteren aanwakkeren en een zorginkoopstrategie van het hoogste niveau van inkoopvolwassenheid, die samenwerken én concurreren ondersteunt.

Facebooktwitterlinkedinmail

Spread the word. Share this post!

Leave A Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.