Warning: Parameter 2 to qtranxf_postsFilter() expected to be a reference, value given in /home/inkoopin/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 286
Het einde van inkoop? -

Het einde van inkoop?

Deze Column verscheen eerder in vakblad DEAL! van Oktober 2018

Het einde van inkoop is al vaker aangekondigd, maar net als met de dood van Mark Twain in mei 1897, is een bericht van dat verscheiden tot nu toe steeds overdreven gebleken. Het gaat me in deze column dan ook niet letterlijk om het einde van inkoop als activiteit of als functie, maar om de vraag of er een einde zou moeten komen aan het label “inkoop”.

Om het onderwerp van deze column nog verder te verbijzonderen, gaat het hier dan ook nog om gebruik van de term “inkoop” bij de inkoop van zorg, oftewel de “zorginkoop”. Verschillende personen, onder meer op invloedrijke posities in het Nederlandse zorglandschap, hebben mij aangeraden het woord “inkoop” niet te gebruiken in de naam van mijn leerstoel, of om het proces tussen zorgverzekeraar en zorgaanbieder niet aan te duiden als een “inkoop”-proces. Vanwaar toch deze aversie tegen de term “inkoop”?

De bezwaren tegen gebruik van de term gaan vergezeld van opmerkingen als: “inkoop als label is te beperkend” of “zorg kún je niet inkopen”. Ik bespeur hierin een begrip van inkoop als een proces dat bestaat uit specificeren wat je nodig hebt, kiezen uit de assortimenten van verschillende leveranciers, waar mogelijk onderhandelen over de prijs, bestellen en betalen. Maar zorg, ja, dat is te complex voor zo’n lineair proces. De benodigde zorg voor een populatie verzekerden (in kwaliteit en kwantiteit) kan niet vooraf volledig worden vastgesteld, de zorg staat niet in catalogi van leveranciers gespecificeerd, prijsonderhandelingen mogen niet de kern van het proces zijn, en wat is “bestellen” eigenlijk in deze context?

In termen van het zes-fasen model van inkoopvolwassenheid zoals collega’s Arjan van Weele en Frank Rozemeijer dat hebben uitgewerkt, zijn dit interpretaties van inkoop als hoogstens van volwassenheidsfase 2. Het inkoopvak heeft zich al veel verder ontwikkeld en juist bij het inkopen van zorg is een volwassenheid van niveau 5 of 6 benodigd. Niveaus van inkoopvolwassenheid waarbij de waarde voor de eindklant (de verzekerde, patiënt of cliënt) het vertrekpunt is en waarbij intensieve samenwerking en dialoog met de leverancier (de zorgaanbieder) noodzakelijk is omdat kwaliteit moeilijk meetbaar is en productspecificaties niet van tevoren door de inkopende partij geformuleerd kunnen worden. Maar ook inkoop van het niveau 5 of 6 is volgens mij nog steeds inkoop.

Natuurlijk schuilt er ook een waarschuwing in de afwijzende reacties op de term inkoop. Interessant in deze om nog even te reflecteren op het klassieke artikel van Peter Kraljic. Met de titel “Purchasing must become Supply Management” suggereerde hij natuurlijk wel dat “purchasing” meer operationeel van aard is en “supply management” meer strategisch. In het Engels duiden wij in de wetenschap ons vakgebied doorgaans aan als Purchasing & Supply Management (kortweg PSM), en in het Nederlands hebben we het vaak over “inkoop en leveranciersmanagement”. Inkoop, en met nadruk zorginkoop, is niet een éénzijdig proces waarin een inkoper uit de etalages van aanbieders de producten met de beste prijs/kwaliteit-verhouding kiest, maar een proces waarbij de inkoper redenerend vanuit de behoeften van de eindklant de diensten van zorgvuldig geselecteerde aanbieders tegen de beste mogelijke condities contractueel beschikbaar maakt voor de gebruiker.

Voorlopig kies ik ervoor om zoveel mogelijk mensen uit te leggen wat inkoop is – en met name inkoop vanvolwassenheidsniveau 5 en 6. En blijf ik de term inkoop gebruiken voor zowel inkoop van zorg als inkoop voor de zorg.

Facebooktwitterlinkedinmail

Leave A Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *