Warning: Parameter 2 to qtranxf_postsFilter() expected to be a reference, value given in /home/inkoopin/public_html/wp-includes/class-wp-hook.php on line 287
Leiden veranderingen in inkoop en supply chain management tot kostenbesparingen en een betere beschikbaarheid van geneesmiddelen, vaccins en soortgelijke zorgproducten? -

Leiden veranderingen in inkoop en supply chain management tot kostenbesparingen en een betere beschikbaarheid van geneesmiddelen, vaccins en soortgelijke zorgproducten?

Een systematische evaluatie van bewijsmateriaal uit lage- en middeninkomenslanden.

De prestaties van zorgstelsels, in termen van rechtvaardigheid, efficiëntie, doeltreffendheid en responsiviteit, hebben belangrijke gevolgen voor de volksgezondheid. Momenteel vormen de uitgaven voor geneesmiddelen vaak een groot deel van de zorguitgaven (7.7% tot 67.6%) in landen met lage en middeninkomens (“low-income and middle-income countries”, LMICs). De toegang tot essentiële geneesmiddelen blijft een uitdaging, met een beschikbaarheid van slechts 61.5% van bepaalde geneesmiddelen in de sommige LMICs. Betere inkoop en supply chain management (SCM) kunnen de kosten binnen het zorgstelsel verminderen en tekorten in het aanbod aanpakken. Het beperken van deze tekorten is van belang, aangezien tekorten de gezondheid negatief kunnen beïnvloeden door gestaakte behandelingen en, in het geval van bepaalde geneesmiddelen, opbouw van resistentie tegen geneesmiddelen. In LMICs, waar inkoopprocessen en supply chains meestal complex en gefragmenteerd zijn, kunnen dit soort verbeteringen cruciaal zijn voor het versterken van het zorgstelsel.

Door middel van een systematische review worden de volgende twee vragen beantwoord:

1) leiden de inspanningen om inkoop en supply chain management te verbeteren tot kostenbesparingen voor de gezondheidsstelsels in LMICs, en

2) leiden deze inspanningen tot een grotere beschikbaarheid van geneesmiddelen, vaccins en soortgelijke zorgproducten in LMICs?

Methode

Deze systematische review volgt de criteria en de methodologie zoals beschreven in de PRISMA-richtlijnen. Op 22 maart 2016 zijn de PubMed, Embase, CINAHL en de Health Economic Evaluation Database doorzocht. De artikelen zijn beoordeeld op relevantie van het artikel voor de onderzoeksvragen en de beschikbaarheid van relevante gegevens, waardoor er uiteindelijk 38 artikelen uit vijf continenten (Europa, Afrika, Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Azië) zijn opgenomen in de systematische review. Hiervan benoemen 25 artikelen de kostenimplicaties van veranderingen in inkoop en SCM, op basis van interventies op verschillende niveaus. Twee overlappende onderzoeken en 13 andere artikelen omschrijven het effect van interventies op de beschikbaarheid van zorgproducten.

Resultaten

Van de 25 artikelen die refereren aan de kostenimplicaties van veranderingen in inkoop en SCM, vonden 23 een kostenverlaging. Daarvan waren er 12 gericht op kostenbesparingen als gevolg van een vorm van gecentraliseerde inkoop of inkoopsamenwerking, zowel tussen meerdere landen, als op nationaal en regionaal niveau. Zo noemen de artikelen bijvoorbeeld de “Gulf Cooperation Council” (GCC), bestaande uit Koeweit, Bahrein, Oman, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, waar kostenbesparingen te zien waren. Een ander artikel noemt vergelijkbare kostenbesparingen in de “Eastern Caribbean Drug Service” (ECDS), een instantie die negen kleinere Caraïbische landen helpt met de inkoop van geneesmiddelen. Een ander artikel, met onderzoek naar gecentraliseerde inkoopprocessen in het Midden-Oosten, stelde vast dat sommige landen kosten besparen door deze interventie, terwijl andere landen juist verhoogde kosten ervaarden. Twee artikelen bespreken de positieve gevolgen van gecentraliseerde inkoop op nationaal niveau, in Jordanië en Mexico. In Jordanië is een gezamenlijk inkoopdirectoraat (“Joint Procurement Directorate”, JPD) verantwoordelijk voor de onderhandelingen van geneesmiddelen voor vier overheidsinstanties, wat leidde tot kostenbesparingen van 5,2-17%. Ook in Mexico leidde de gecentraliseerde nationale inkoop van onder andere antiretrovirale middelen (ARV’s) via een toegewezen commissie tot kostenbesparing van $51,1 miljoen tot $121,8 miljoen over vier jaar tijd. Echter bleven de prijzen voor ARV’s boven de prijzen van andere hogere middeninkomenslanden uitstijgen. Er is geen significante relatie gevonden tussen gecentraliseerde inkoop en beschikbaarheid van zorgproducten.

De andere artikelen noemden onder andere supply chain management projecten. Een artikel uit Thailand constateerde bijvoorbeeld een positief effect van vendor-managed inventory (VMI), in welke inkopers geautomatiseerd voorraadinformatie naar leveranciers sturen. De VMI-methode leidde tot een toename in de prijs per stuk voor vaccins, terwijl de verminderde logistieke kosten uiteindelijk leidden tot een afname van de totale kosten met 18%. Andere artikelen noemen een uitgebreid geneesmiddelenbeleid op nationaal-, provinciaal- of stadsniveau als interventie. Ter illustratie, het geneesmiddelenbeleid toegepast in Brazilië bestaat onder andere uit de promotie van multi-source geneesmiddelen, een nationale farmaceutische sector en agressieve prijsonderhandelingen voor bijvoorbeeld ARV’s. Dit beleid resulteerde in een vermindering van de jaarlijkse kosten per persoon van ARV’s met 79% over de jaren 1997 tot 2003.

Van de 15 artikelen die de beschikbaarheid van producten in de gezondheidszorg analyseren stelden 13 een verbetering vast, waarbij in acht gevallen de verbetering het gevolg was van een supply chain management programma. Zo noemden verschillende artikelen programma’s om datasystemen te verbeteren, processen om de geneesmiddelenvoorraad te volgen en veranderingen in het bestelmodel van geneesmiddelen. Het bestelmodel kan een ‘push’- of een ‘pull’ methode zijn, wat twee tegenovergestelde manieren zijn om bestelhoeveelheden vast te stellen. Een artikel uit Tanzania stelde bijvoorbeeld vast dat de beschikbaarheid van antimalariamiddelen en anthelminthicum verbeterde na de transitie van een push naar een pull systeem, terwijl er minder orale hydratatie middelen (ORS) beschikbaar waren. Een ander onderzoek naar gecentraliseerde inkoopprocessen voor antimalariamiddelen in Kenia liet een nationale toename van voorraadtekorten zien. De toename van de tekorten bleek te wijten aan de aanbesteding aan relatief nieuwe en onbekende bedrijven en een tragere supply chain.

Conclusie & Discussie

De breedte van de bevindingen in deze review suggereert dat overheden en andere instanties meerdere benaderingswijzenkunnen volgen om de inkoop en levering van gezondheidsproducten te verbeteren. De review laat bijvoorbeeld zien hoe zowel pull als push systemen leidden tot een verbetering in de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Ook zijn er aanwijzingen voor het verbeteren van de supply chain zowel door middel van technologie als door middel van het verbeteren van menselijke elementen. Aangezien de bevindingen context-specifiek en veelomvattend zijn, kan men concluderen dat er geen “one-size-fits-all” aanpak is om de prestaties van zorgstelsels te verbeteren, waardoor beleidsmakers daarom beter af zijn met het hanteren van een probleemgestuurde aanpak.

Door de specifieke context te analyseren kunnen onderliggende oorzaken van de problemen in het desbetreffende systeem voor de aankoop en levering van geneesmiddelen beter worden begrepen en aangepakt. Desalniettemin laat deze review zien dat gecentraliseerde inkoopprocessen leidden tot kostenbesparingen in meerdere contexten, zoals te zien is in 23 van de 25 artikelen die refereren aan de kostenimplicaties van veranderingen in inkoop en SCM. Dit is een interessante bevinding, aangezien veel landen zich ontwikkelen richting gedecentraliseerde zorgsystemen. Toch is het doel van deze review niet om een afweging te maken tussen kostenbesparingen en het verbeteren van de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Verder moet men zich ervan bewust zijn dat de interventies genoemd in deze review ook tekortkomingen hebben, waardoor de algehele prestaties van het gezondheidssysteem er minder of niet op vooruit gaan. Zo vraagt gecentraliseerde inkoop of inkoopsamenwerking om meer coördinatie tussen kopers, terwijl het ook belangrijk kan zijn om niet afhankelijk te zijn van een enkele aanbieder. Dit is belangrijk om te zorgen dat er genoeg alternatieve aanbieders beschikbaar zijn, vooral tijdens noodgevallen. Ook de eerder beschreven VMI-methode brengt uitdagingen met zich mee, waaronder het integreren van technologieën tussen inkopers en leveranciers en de afhankelijkheid van de leverancier voor het controleren van de voorraden.

Seidman en Atun (2017) raden onderzoekers, programmaplanners en beleidsmakers aan om meer samen te werken en zodoende te begrijpen welke vormen van inkoop en supply chain management kunnen leiden tot verbeteringen in het zorgstelsel. Hierbij is het van belang dat een gemeenschappelijke set van prestatie-indicatoren en meetmethoden wordt vastgesteld.

Bron

Seidman G, Atun R. Do changes to supply chains and procurement processes yield cost savings and improve availability of pharmaceuticals, vaccines or health products? A systematic review of evidence from low-income and middle-income countries. BMJ Global Health 2017;2: e000243. doi:10.1136/ bmjgh-2016-000243

Facebooktwitterlinkedinmail

Leave A Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.